در مورد رابطه عقل و عشق از یک سو و دانش و عرفان از سوى دیگر, از زمان هاى دور مجادلات و گفت وگوهاى فراوانى میان حکیمان, عارفان و متکلمان رواج داشته است. در مکتب هاى جدید فلسفى در غرب نیز به گونه اى دیگر از این مقولات سخن رفته است. آن چه امروزه در مطالعات دین شناختى از رابطه عقل و ایمان مطرح است و گروهى با عنوان ایمان گروى یا فیدئیسم از ستیز یا ناهمخوانى عقل و ایمان دفاع مى کنند, از زمره مباحثى است که در این حوزه مى گنجد, در این میان, گاه دیدگاه عارفان مسلمان, به ویژه آراء مولوى, با اندیشه ایمان گروانى چون کیرکگور مقایسه مى گردد و ادعا مى شود که در عرفان اسلامى علم و عقل با عشق و ایمان ناسازگار دانسته شده است. این مقاله درصدد است که این مفاهیم را از دریچه مثنوى مورد مطالعه قرار دهد و نسبت آن ها را با یکدیگر در حد امکان باز گوید.
بى تردید, مولانا جلال الدین رومى یکى از عارفان بزرگ مسلمان و پرورش یافته مکتب تصوف است. او نه تنها گرایش هاى عرفانى پیش از خود را به خوبى مى شناخت, بلکه با آرا و عقاید فلاسفه, متکلمان و صاحبان آراى فقهى و تفسیرى نیز آشنایى داشت. انس او با آیات و احادیث نبوى و نیز آگاهى اش به تاریخ و حکایات اسلامى نیز به خوبى از مجموعه اشعار و اقوال او پیداست.۱
با این همه و با آن که ارتباط مولوى با صدرالدین قونوى, شاگرد و شارح محى الدین بن عربى, مسلّم است و آشنایى او با آثار غزالى و دیگران جاى تردید نیست و نتیجه آنها را در لابه لاى اشعار مولانا نیز مى توان ردیابى کرد, ولى او پیرو و مقلد هیچ یک از مکتب هاى بزرگ عرفانى نبود و به راحتى او را در دسته بندى هاى رایج نمى توان گنجاند. وى عارفى شاعر و شاعرى شوریده حال بود که در اشعارش تنها حالات و یافته هاى خود را باز مى گفت و از تکرار گفته هاى دیگران سخت پرهیز مى کرد. ادامه مطلب »
● نویسنده: بهمن – صادقی مزده ● منبع: سایت – پژوهه – تاریخ شمسی نشر ۱۶/۰۴/۱۳۸۸
جلال الدین رومی یکی از بزرگترین شعرا و عرفا در جهان اسلام است، در شرق و غرب عالم عارفانی بوده اند که شاید تجربه های روحانی شان با دریافت های روحانی مولانا قابل برابری باشد.
اما جنبه های عاطفی یا شهودی تجربه های عارفانه آنها با فردی بدین حد روشن و توانا همراه نبوده است. بی همتایی مولانا در این است که در وجود او عقل با وجدان مذهبی عمیق و وسیع به هم پیوسته است. او عالم دینی است که با قدرت تفلسف خود در کنه همه مظاهر مادی و معنوی راه می یابد. نقاب ظاهر آنها را در بر می گیرد تا به حقیقت پنهان در ورای آنها برسد، به وقت اقامه برهان، مجادلی بزرگ همپایه سقراط و افلاطون است، اما پیوسته بدین حقیقت واقف است که منطق مشکل گشای حیات نیست . او میراثدارغنای معنوی و عقلی وسیع و متنوعی است.
وی در بینش عقلی یونانیان تفحص و تامل کرده دانه را از کاه و مغز را از پوست جدا ساخته، او مسلمانی است که غنای معنوی را که سلاله شکوهمند پیامبران بزرگ، از ابراهیم علیه السلام تا محمد صلی الله علیه واله برای بشریت بر جای نهاده اند به ارث برده است. ادامه مطلب »
سال ۲۰۰۷ از طرف یونسکو بعنوان سال مولانا مشخص شده بود .مولانا جلال الدین رومی که هشتصد سال قبل چشم بجهان گشوده و با عقاید و اشعار برجسته اش همچنان بزندگی ادامه میدهد امسال با ویژگی خاصی گرامی داشته شد . این اندیشمند بزرگ ترک امسال بیش از پیش در نقطه عطف جهانیان قرار گرفته ، تمامی جهان از او سخن گفته و کتب جدیدی به سیل دیدگاهها در مورد او علاوه گشت . گردهمائی ها ، کنگره ها ، سمپوزیوم ها و سمینارهائی بسیار در اینمورد برگزار شده و اهمیت دیدگاههای این شخصیت بزرگ ادبی فلسفی یکبار دیگر خاطر نشان گردید . ما نیز میخواهیم در وب سایت آذربایجان جنوبی ما از این شخصیت که سمبل ” عشق ، گفتگو و مدارا ” میباشد سخن بگوئیم …
کلمه ” مولانا ” بمعنای بزرگ و والا بوده و برای مشخص شدن احترام و عزت به او به اول نامش اضافه شده است . نام رومی نیز بدلیل زندگی در سرزمین آناطولی که در آندوران ” دیار روم ” نیز گفته میشد به او داده شده است . محمد جلال الدین بسال ۱۲۰۷ میلادی در شهر بلخ که امروزه در افغانستان واقع شده ، چشم بجهان گشود . پدرش بهاء الدین ولد بعنوان پادشاه دانایان یاد میشد . مدت کوتاهی قبل از حمله مغول بسال ۱۲۲۱ او و خانواده اش از بلخ کوچ نموده و از طریق نیشابور و بغداد ابتدا به مکه رفته و از آنجا بعد از پشت سرگذاشتن بیت المقدس و دمشق به آناطولی رفته و در آنجا سکنی گزید . تقویم سال ۱۲۲۸ را نشان میداد …جلال الدین اولین دروس خود را از پدرش بهاأ الین ولد فرا گرفت .
در راه مهاجرت هنوز از نیشابور خارج نشده بودند که فرید الدین عطار با مشاهده پدر در اول کاروان و فرزند در آخر آن بشکلی که همگان بشنوند بانگ برآورده و چنین گفت : این غیر ممکن است …رودخانه کوچکی دریائی بزرگ را بدنبال خود میکشد …! ادامه مطلب »